Non-verbaal gedrag

Met zijn allen zijn we nu massaal overgestapt naar videobellen en videovergaderen. Zoomen, Teams, skypen en video-WhatsApp (zelfs met meerdere personen) zijn de veelgebruikte platformen. Op mijn school werken we via Orangevine. Natuurlijk is dat weer heel anders dan het gewone bellen en het face to face gesprek. We hebben soms last van wat vertraging en slechte online verbindingen.

Maar het wordt ook met het videobellen en -vergaderen belangrijker om goed te kijken naar non-verbaal gedrag. Vaak kijk je alleen naar de gezichten en vervalt het non-verbale gedrag van het gehele lichaam dat je wel ziet bij een face-to-face-gesprek. Zeker als de microfoon uit staat, kan je heel veel met non-verbaal gedrag vanuit het gezicht.

Het gezicht is dus het belangrijkste om op te letten nu, maar soms zie je de schouders ook. 1-op-1 in een video vergadering kun je het gezicht goed in de gaten houden, maar tijdens een videovergadering heb je vaak meerdere gezichten om in de gaten te houden,  van collega’s en klanten bijvoorbeeld. Vermoeiend om ze allemaal in het oog te  houden, maar dat is wel noodzakelijk. Want allerlei non-verbale signalen worden uitgezonden en afgegeven via het gezicht.

Voorbeelden van non-verbale communicatie:

·        Ogen
Ik noem ze de poorten van de ziel. Ze geven allerlei signalen af. Ze staan vrolijk, enthousiast, verdrietig, of verrast etc. Pupillen die samengeknepen worden (wellicht denkend), of wijd open kunnen gaan staan als je enthousiast wat zegt. Kijken ze weg en op welke manier? Wat kan je daar uit opmaken?

·        Mond
De lach is het belangrijkste. Maar hoe wordt deze gegeven: minzaam, schaterlach, glimlach? Allemaal dingen waar je op kan letten en waar je wat uit kunt afleiden. Je kan ook zien of iemand ergens op wil reageren. Meestal zie je de mond al opengaan voor de eerste klinker of medeklinker daadwerkelijk wordt uitgesproken.

·        Wenkbrauwen 
Deze kunnen natuurlijk ook een rol spelen in het non-verbale gedrag.  Voorbeelden  zijn: bedenkelijk, fronsend , zorgelijk, maar ook blij. Bij de laatste lijken ze je toe te lachen. 

·        Spieren in gezicht:
Staan ze ontspannen of strak gespannen? Of staan ze zelfs verbeten? Het zegt iets over de persoon en hoe hij of zij in het gesprek gaat of zit.

·        Hoofd
Je kan zien of deze in de luisterstand zit (naar je toe) of een beetje opzij kijkt en afwezig is. Dit zijn belangrijke signalen. Verder natuurlijk het ja knikken en het nee schudden.

·        Handen 
Goed om deze te gebruiken. Mijn favoriet? Het duimpje omhoog. Het twijfelgebaar met je handen is ook een duidelijk non-verbaal signaal, waarop anderen weer kunnen reageren.

Dialoog:

Om de beurt praten is heel belangrijk, anders krijg je een digitaal kippenhok. De microfoons uit bij het begin is een optie. Als je heel goed oplet wat anderen doen en iedereen doet dat, dan kan het ook met de microfoon open. Je hand opsteken, ook een non-verbaal signaal, is natuurlijk ook een manier. Dit moet je wel van te voren hebben afgesproken. Een goede voorzitter is erg handig bij een online meeting. Want goed digitaal overleggen vergt discipline en goed luisteren naar elkaar, zowel verbaal en non-verbaal.

Overigens kan je dit zelf oefenen thuis. Lekker tegenover elkaar gaan zitten en de verschillende non-verbale expressies maken met je gezicht. De ander raadt dan wat dat is. Dit vergt wel wat acteurswerk, maar het is ook een leuke bezigheid in deze corona-tijden.