Spelen met cirkels (1)

Het model van twee gecombineerde cirkels van Stephan Covey wordt veel gebruikt in de wereld van management en leiderschap. Deze “goeroe” op het gebied van effectief leiderschap maakt met dit eenvoudige model van twee concentrische cirkels het verschil duidelijk tussen invloed en betrokkenheid.
In de literatuur over oplossingsgericht werken wordt onderscheid gemaakt tussen problemen en beperkingen. Dit onderscheid tussen problemen en beperkingen heeft erg veel weg van het verschil tussen invloed en betrokkenheid dat Covey eerder al maakte. Weliswaar niet te achterhalen in de literatuur, maar het lijkt er sterk op te zijn geïnspireerd.
Overeenkomstig het model van Covey is het onderscheid tussen problemen en beperkingen te illustreren met twee cirkels (Bosch, 2017)
In beide gevallen gaat het om de vraag waar personen hun aandacht op richten. Immers; wat aandacht krijgt, of waar mensen zich op focussen, dat groeit. Er zijn allerlei zaken en personen waar we geen grip op hebben, maar mogelijk hebben die zaken en personen wel invloed op ons. Het maakt verschil hoe je daar mee omgaat.
Een model is een versimpelde weergave van de werkelijkheid. Het is een hulpmiddel om over die werkelijkheid met elkaar in gesprek te gaan. Het kan zeer verhelderend werken om met bovenstaande modellen te werken. Twee tools die in hun eenvoud een veelzijdige, complexe en  dynamische ’wereld’ kunnen verhelderen.
Het is de kunst om jouw aandacht en energie niet (te veel) te richten op zaken waar je niets aan kunt veranderen, op de buitenste cirkels van betrokkenheid en beperkingen dus. Covey noemt dat reactieve aandacht. Een economische recessie of een verbrijzelde voet verander je niet zomaar even.
Het is beter om jouw aandacht en energie te richten op zaken waar je wel iets aan kan veranderen, op de binnenste cirkels van invloed en problemen dus. Door jouw aandacht en energie te richten op deze zaken waar je wel invloed op kunt hebben, zoals jouw eigen gedachten, gevoelens en gedrag, kun je de cirkel van invloed uitbreiden en problemen oplossen. Covey noemt dat proactieve aandacht.
Het is daarom verstandig eerst te onderzoeken of je op een bepaalde kwestie of gebeurtenis wel of geen invloed kunt uitoefenen. Dan weet je of je te maken hebt met een probleem of met een beperking. Want problemen zijn oplosbaar en beperkingen niet.
Met een beperking kun je wel (leren) omgaan. Dat is uiterst problematisch maar juist daardoor wordt het wel oplosbaar.
Stof tot nadenken: 'Zolang je geen deel bent van de oplossing, ben je deel van het probleem!'
 
Mario van den Hoorn, trainer MKB Cursus & Training
 
Klik hier voor de basistraining Coachend leidinggeven. En hier voor de online versie van de basistraining coachend leidinggeven.

Klik hier voor de verdiepingstraining Coachend leidinggeven.
 
Klik hier voor de de trainingsdag met praktijktoets Coachend leidinggeven.